Disgowntiau'r dreth gyngor - unigolion ag amhariad gwybyddol sylweddol

Gall unrhyw un sydd wedi'i ardystio'n feddygol fel un ag amhariad gwybyddol sylweddol (SCI) fod yn gymwys i gael ei eithrio rhag y Dreth Gyngor neu gael disgownt. Mae hyn yn golygu bod gan y person amhariad gwybyddol sylweddol os oes ganddo gyflwr meddyliol parhaol neu newid niwrolegol sy’n effeithio ar allu’r ymennydd i weithredu felly’n effeithio’n sylweddol ar fywyd dyddiol y person hwnnw.

Mae cyflyrau a all arwain at amhariad gwybyddol sylweddol yn cynnwys:

  • Clefyd Alzheimer a mathau eraill o ddementia
  • Clefyd Parkinson
  • Anawsterau dysgu difrifol, neu
  • Strôc

Gall llawer o amodau eraill fod yn berthnasol.

I fod yn gymwys, rhaid bod y person wedi cael diagnosis gan feddyg a rhaid iddo hefyd fod â hawl i fudd-dal cymwys.

Faint o ddisgownt allwch chi ei gael?

Mae eich bil treth gyngor llawn yn seiliedig ar o leiaf ddau oedolyn (pobl dros 18 oed) yn byw mewn eiddo.

Nid yw pobl sydd wedi'u hardystio fel rhai ag amhariad gwybyddol sylweddol yn cyfrif tuag at nifer yr oedolion yr ystyrir eu bod yn byw mewn eiddo.

Mae hyn yn golygu os yw 2 oedolyn yn byw mewn eiddo ac mae gan 1 amhariad gwybyddol sylweddol, bydd y bil yn cael ei gyfrifo fel pe bai dim ond 1 oedolyn yn byw yno. Bydd y bil 25% yn llai

Os yw'r unig berson sy'n byw yn yr eiddo yn un sydd ag amhariad gwybyddol sylweddol, mae’r eiddo wedi ei eithrio’n gyfan gwbl rhag y dreth gyngor.

Dogfennau sydd eu hangen i wneud cais

Cyn gwneud cais am ddisgownt i berson ag amhariad gwybyddol sylweddol, bydd angen y dogfennau canlynol arnoch:

  • tystysgrif feddygol wedi'i llofnodi gan ymarferydd proffesiynol cymwysedig yn cadarnhau'r canlynol:
    • Enw llawn yr ymarferydd meddygol
    • Cyfeiriad llawn yr ymarferydd meddygol
    • Cadarnhad bod yr ymarferydd meddygol yn asesu yn ei farn ef/hi, bod y claf a enwir yn y cais yn dioddef o gyflwr meddyliol difrifol a pharhaol neu newid niwrolegol sy'n effeithio ar allu’r ymennydd i weithredu, felly mae’n cael effaith sylweddol ar fywyd dyddiol y person hwnnw.
    • Y dyddiad y daeth y sefyllfa yn berthnasol.
  • tystiolaeth bod y person a enwir, yn derbyn o leiaf un o'r budd-daliadau cymwys a restrir isod, neu wedi bod yn gymwys i gael budd-dal cymwys os ydynt o oedran pensiwn:
    • Lwfans gweini
    • Lwfans anabledd difrifol
    • Cyfradd ganol neu uwch elfen gofal y lwfans byw i’r anabl
    • Cynnydd yn y gyfradd Pensiwn anabledd
    • Atodiad i’r Anghyflogadwy
    • Credyd treth gwaith sy’n cynnwys yr elfen anabledd
    • Taliad annibyniaeth y lluoedd arfog
    • Lwfans gweini cyson
    • Lwfans i’r Anghyflogadwy
    • Elfen byw dyddiol y taliad annibyniaeth bersonol (PIP)
    • Credyd cynhwysol sy'n cynnwys swm ar gyfer gallu cyfyngedig i weithio
    • Cymhorthdal Incwm sy'n cynnwys premiwm anabledd

Gwneud cais am ddisgownt yn y dreth gyngor - pobl ag amhariad gwybyddol sylweddol

Sylwer, os ydych yn gymwys i gael disgownt yn y dreth gyngor, neu eich eithrio rhag y dreth gyngor, gofynnir i chi lenwi ffurflen adolygu bob blwyddyn. Os na fyddwch yn cwblhau'r ffurflen adolygu, bydd yn rhaid i chi dalu eich treth gyngor yn llawn.

Os bydd eich amgylchiadau'n newid ac nad ydych bellach yn gymwys i gael disgownt, rhowch wybod i ni cyn gynted â phosibl. Os na fyddwch yn gwneud hynny, gallech gael tâl cosb.

 

Diwygiwyd Diwethaf: 24/06/2026
Am ragor o wybodaeth cysylltwch â:

Refeniw a Budd-daliadau

Ffôn: 01495 766129

Ebost: revenues@torfaen.gov.uk

Nôl i’r Brig