Sut gallaf ddod yn Gynghorydd Cymuned?
Cynhelir etholiadau ar gyfer yr holl Gynghorau Cymuned yn ardal Bwrdeistref Sirol Torfaen ar yr un diwrnod bob 4 blynedd. Bydd yr etholiadau Cyngor Cymuned nesaf ar gyfer y chwe Chyngor Cymuned yn cael eu cynnal ym mis Mai 2027.
Dyma'r Cynghorau Cymuned yn ardal Cyngor Bwrdeistref Sirol Torfaen:
- Blaenafon – 2 ward
- Pont-y-pŵl – 16 ward
- Cwmbrân – 14 ward
- Henllys – 1 ward
- Ponthir – 1 ward
- Croesyceiliog a Llanyrafon – 4 ward
Weithiau bydd sedd unigol mewn Ward yn dod yn wag yn ystod y cyfnod hwn. Cyhoeddir manylion am y rhain wrth iddynt ddigwydd.
Mae'r rhan fwyaf o'r ymgeiswyr ar gyfer yr etholiadau hyn yn cynrychioli pleidiau gwleidyddol. Fodd bynnag, mae gan unrhyw un hawl i sefyll fel ymgeisydd cyn belled â'u bod yn bodloni'r prif gymwysterau.
Sut gallaf gael fy enwebu i fod yn Gynghorydd Cymuned?
Mae'n rhaid i bob ymgeisydd gael ei enwebu gan bapur enwebu ar wahân.
Os ydych yn sefyll fel ymgeisydd ar gyfer plaid wleidyddol gofrestredig, byddai hefyd angen i chi gyflwyno tystysgrif oddi wrth swyddog enwebu'r blaid, yn awdurdodi eich ymgeisyddiaeth a'ch defnydd o ddisgrifiad ac arwyddlun y blaid.
Os ydych yn sefyll yn annibynnol, byddai'r papur pleidleisio naill ai'n eich disgrifio fel ymgeisydd "Annibynnol" neu ni fyddai'n rhoi unrhyw ddisgrifiad ohonoch o gwbl.
Mae'n rhaid i chi hefyd roi eich caniatâd yn ysgrifenedig ar gyfer eich enwebiad.
Mae'n rhaid i'r holl ddogfennau hyn gael eu cyflwyno i'r Swyddog Canlyniadau erbyn canol dydd 19 diwrnod gwaith cyn y diwrnod pleidleisio.
Nid oes angen blaendal i sefyll fel ymgeisydd mewn etholiad awdurdod lleol.
Pa gymwysterau sydd eu hangen i fod yn Gynghorydd Cymuned?
Dyma'r cymwysterau:
- Mae'n rhaid i chi fod yn 18 oed o leiaf ar y diwrnod pleidleisio a'r diwrnod enwebu, ac mae'n rhaid i chi fod yn ddinesydd Prydeinig neu'n ddinesydd Gweriniaeth Iwerddon, y Gymanwlad neu aelod-wladwriaeth arall o'r Undeb Ewropeaidd.
- Mae'n rhaid i chi hefyd fodloni o leiaf un o'r 4 cymhwyster canlynol:
- (a) ar y diwrnodau hynny ac wedi hynny, bod yn etholydd llywodraeth leol ar gyfer ardal yr awdurdod; neu
- (b) am y 12 mis cyfan cyn y diwrnod enwebu a'r diwrnod etholiad, bod yn ddeiliad neu'n denant unrhyw dir neu safle arall yn ardal yr awdurdod; neu
- (c) am y 12 mis cyn y diwrnod enwebu a'r diwrnod etholiad, bod eich prif neu unig weithle yn yr ardal honno, neu
- (ch) nid ydych wedi'ch anghymhwyso.
- (d) o ran (a) i (ch) uchod, ceir cymhwyster ychwanegol arall, sef bod yr ymgeisydd wedi bod yn byw naill ai yn y Gymuned neu o fewn 4.8 cilomedr iddi yn ystod y 12 mis cyfan cyn y diwrnod enwebu a'r diwrnod etholiad
A oes unrhyw anghymwysiadau?
Oes, a gallai'r rhain eich atal rhag bod yn ymgeisydd. Mae'r anghymwysiadau'n cynnwys y canlynol:
- Gordal;
- Arfer llwgr;
- Unigolyn y dyfarnwyd ei fod yn fethdalwr; ac
- Sydd wedi'i ddedfrydu i gyfnod o 3 mis neu fwy o garchar yn ystod y 5 mlynedd diwethaf;
- Methdalwyr.
Gallai rhai eithriadau fod yn berthnasol, felly dylech wirio'r sefyllfa'n ofalus cyn rhoi caniatâd i'ch enwebiad fel ymgeisydd.
Ble gallaf i gael mwy o wybodaeth?
Gallwch gael mwy o wybodaeth am sefyll ar gyfer etholiad i'r Cyngor gan y Swyddog Canlyniadau:
Gwasanaethau Democrataidd
Cyngor Bwrdeistref Sirol Torfaen
Y Ganolfan Ddinesig
Pont-y-pŵl
Torfaen
NP4 6YB
Os oes gennych chi ddiddordeb mewn ymgeisio ar gyfer unrhyw etholiadau i'r Cyngor, rhowch wybod i ni cyn gynted â phosibl a byddwn yn anfon y manylion, y ffurflenni amrywiol a'r amserlen etholiadau manwl atoch pan fyddant ar gael.
Mae mwy o fanylion (sy'n ymdrin â materion fel rôl eich asiant etholiadol, y gofynion cyfreithiol y mae'n rhaid i'ch deunydd ymgyrchu gydymffurfio â hwy, terfynau gwario eich ymgyrch, datgan eich treuliau a'ch rhoddion etholiadol) ar gael ar wefan y Comisiwn Etholiadol (yn agor mewn tab newydd).