Mae gadael eich cartref a symud i gartref gofal preswyl yn gam mawr iawn i unrhyw un. Yn yr un modd ag unrhyw benderfyniad pwysig, mae angen ei ystyried yn ofalus ac ni ddylech ruthro.
Mae dewisiadau eraill ar gael i chi, e.e. Byw'n Annibynnol (aros gartref gyda chymorth) neu symud i lety â chymorth neu lety gwarchod.
Fodd bynnag, ar ôl ystyried yn ofalus, fe allech chi a'ch teulu benderfynu mai gofal preswyl yw'r ffordd orau o fodloni eich anghenion gofal. Mae'n bwysig dewis cartref gofal a fydd yn bodloni eich anghenion corfforol, emosiynol a chymdeithasol, yn awr ac yn y dyfodol, ac y byddwch yn teimlo'n gyfforddus yn byw yno.
Mae pob cartref gofal preswyl yn cynnig gofal personol i bobl nad ydynt yn gallu byw gartref mwyach, hyd yn oed gyda chymorth.
Mae cartrefi nyrsio yn darparu gofal nyrsio yn ogystal â gofal personol ac mae'n rhaid iddynt sicrhau bod staff nyrsio cymwysedig ar ddyletswydd bob amser.
Os nad ydych yn derbyn cymorth gan y gwasanaethau cymdeithasol ar hyn o bryd, cysylltwch â ni.
Mae symud i gartref gofal yn benderfyniad mawr, ac felly trefnir pob lleoliad ar sail dros dro i ddechrau.
Mae hyn yn rhoi cyfle i chi weld sut rydych yn ymgartrefu mewn cartref gofal cyn i chi wneud penderfyniad pendant am eich dyfodol. Mae hefyd yn golygu eich bod yn rhydd i drosglwyddo i gartref arall os nad ydych yn hoffi eich dewis cyntaf.
Mae'n bwysig eich bod yn dewis cartref gofal a fydd yn bodloni eich anghenion corfforol, emosiynol a chymdeithasol yn awr ac yn y dyfodol, fel eich bod yn teimlo'n gyfforddus yn byw yno.
Fel arall, os ydych yn chwilio am gartref gofal addas i oedolion, mae gwefan Cartrefigofal.Cymru (yn agor mewn tab newydd) yn caniatáu i chi chwilio am opsiynau sy’n bodloni eich anghenion. Mae’r wefan yn rhoi gwybodaeth am bob cartref gofal i oedolion yng Nghymru.
Bydd gofyn y cwestiynau canlynol i chi'ch hun yn eich helpu i ddewis cartref sy'n bodloni eich anghenion unigol:
Lleoliad
- A yw wedi'i leoli mewn amgylchedd cyfarwydd yn agos i'm cymuned leol?
- A fydd fy mherthnasau a'm ffrindiau yn gallu ymweld yn rhwydd?
- A fydd rhaid i mi newid fy meddyg teulu?
- A yw'r cartref yn agos i gludiant cyhoeddus, siopau neu gyfleusterau hamdden?
Yr ystafell
- Os cynigir ystafell a rennir i mi, a fyddaf yn gallu cwrdd â'r unigolyn i weld a ydym ni'n cyd-dynnu cyn i mi wneud fy mhenderfyniad?
- A fydd gennyf fy ystafell ymolchi fy hun? Os na, faint o bobl fydd yn rhannu cyfleusterau ystafell ymolchi gyda mi?
- A gaf i bersonoli fy ystafell, er enghraifft, drwy ddewis sut i'w haddurno, a dod â'm dillad gwely, llenni, eitemau bach o ddodrefn, addurniadau fy hun, ac ati?
- Pa mor aml fydd fy nillad gwely'n cael eu newid?
- A gaf i ddod â'm teledu a'm ffôn fy hun gyda mi i'w defnyddio yn fy ystafell?
- A gaf i fy ffôn a'm rhif ffôn fy hun?
- A gaf i ddefnyddio fy ystafell drwy gydol y dydd a mynd a dod oddi yno fel y mynnaf?
- A gaf i ddewis pryd i godi a mynd i'r gwely?
- Am ba mor hir y bydd fy ystafell yn cael ei chadw i mi os byddaf yn mynd ar wyliau neu'n gorfod mynd i'r ysbyty?
Cyfleusterau
- A yw'n rhwydd symud o gwmpas bob rhan o'r cartref, y tu mewn a'r tu allan?
- Os yw'r llety ar sawl llawr, a oes lifft?
- A oes mannau ysmygu a dim ysmygu ar gael y tu allan?
- A oes mwy nag un lolfa ar gael, er enghraifft, man 'tawel' ac ystafell deledu?
- A gaf i gadw anifail anwes?
- A oes man diogel ar gael i gadw fy eiddo gwerthfawr? A oes yswiriant wedi'i drefnu ar gyfer eiddo personol?
Prydau bwyd
- A yw'r bwyd yn ddiddorol, yn amrywiol ac o ansawdd da?
- A oes dewis, ac a fydd fy hoff a chas bethau'n cael eu hystyried?
- A yw amserau prydau bwyd yn hyblyg?
- A gaf i fwyta prydau bwyd yn fy ystafell fy hun os dymunaf wneud hynny?
Crefydd / Diwylliant
- A yw'r cartref yn darparu ar gyfer fy anghenion crefyddol?
- A yw'r cartref yn darparu ar gyfer fy anghenion ieithyddol a diwylliannol e.e. a oes staff sy'n siarad Cymraeg ar gael?
Amser hamdden
- Pa fath o weithgareddau a ddarperir ar gyfer y preswylwyr?
- A drefnir ymweliadau a theithiau?
- A fyddaf yn gallu parhau i ddilyn fy niddordebau presennol yn ogystal ag ymuno â rhai newydd?
- Os oes gardd yn y cartref, a allwn i helpu i'w chynnal?
Gwesteion
- A yw'r amserau ymweld yn hyblyg?
- Os wyf yn rhannu ystafell, a fyddaf yn gallu cael sgwrs breifat yn rhywle arall?
- A oes cyfleusterau ar gael i wneud diod neu fyrbryd i'm gwesteion?
- A oes cyfleusterau ar gael i ymwelwyr aros dros nos os oes angen?
Staff
- Sut mae'r staff i'w gweld yn trin y preswylwyr?
- A ydyn nhw'n groesawgar ac yn ofalgar?
- Beth yw'r gymhareb staff: preswylwyr?
- A ydyn nhw'n brofiadol a/neu'n gymwysedig?
- A yw'r staff yn parchu preifatrwydd y preswylwyr?
- Os bydd fy iechyd yn gwaethygu, a fydd y staff yn gallu darparu'r gofal nyrsio angenrheidiol?
Awyrgylch
- Pa fath o awyrgylch sydd yn y cartref?
- Beth yw'ch argraff gyntaf?
- Sut mae'n teimlo i chi? A ydych chi'n credu y gallech ymgartrefu a bod yn hapus yno?
Mae hefyd yn bwysig gofyn a yw'r cartref yn codi tâl am wasanaethau ychwanegol. Gallai hyn gynnwys trin gwallt, papurau newydd, galwadau ffôn, sychlanhau, trin traed, teithiau a gweithgareddau hamdden eraill.
Eich penderfyniad chi yw dewis cartref gofal felly mae'n bwysig eich bod yn gofyn cynifer o gwestiynau ag sydd eu hangen cyn penderfynu. Mae'n bosibl y bydd rhai cartrefi'n gallu cynnig cyfle i chi aros yno am gyfnod byr i'ch helpu i benderfynu.
Os oes gennych chi unrhyw amheuon, peidiwch ag ymrwymo yn syth. Rhowch ddigon o amser i'ch hun i ystyried yr holl ddewisiadau yn ofalus cyn gwneud y penderfyniad pwysig hwn.
Mae pob cartref gofal preswyl yn cynnig gofal personol i bobl nad ydynt yn gallu byw'n annibynnol yn eu cartrefi eu hunain mwyach, hyd yn oed gyda chymorth.
Mae cartrefi nyrsio yn darparu gofal nyrsio 24-awr gan nyrsys cymwysedig a gofalwyr eraill yn ychwanegol at ofal personol. Mae'n rhaid i'r unigolyn sydd â gofal y cartref fod yn nyrs neu'n feddyg cymwysedig, a bydd staff nyrsio cymwysedig ar ddyletswydd bob amser.
Caiff rhai cartrefi eu rhedeg gan sefydliadau gwirfoddol neu elusennau, ond caiff y rhan fwyaf eu rhedeg yn breifat gan unigolion.
Os yw'r gwasanaethau cymdeithasol yn cynnal asesiad sy'n dangos bod angen gofal nyrsio arnoch, bydd eich rheolwr gofal yn eich helpu i ddod o hyd i gartref nyrsio sy'n bodloni eich anghenion.
Mae'n bwysig peidio â drysu rhwng cartrefi nyrsio a chartrefi preswyl. Mae cartrefi preswyl yn darparu prydau llawn a gofal personol, ond nid gofal nyrsio.
Caiff cartrefi nyrsio eu cofrestru i ddarparu gofal ar gyfer pobl o oedran penodol sydd ag anghenion penodol. Mae amrywiaeth o gartrefi nyrsio yn darparu gwasanaeth ar gyfer pobl o bob oedran sydd â phob math o anghenion gofal nyrsio.
Mae'r holl gartrefi nyrsio yn Nhorfaen wedi'u cofrestru gydag Arolygiaeth Gofal a Gwasanaethau Cymdeithasol Cymru, ac maent yn cael eu harolygu ganddi hefyd.
Gellir cael rhestr o gartrefi preswyl a chartrefi nyrsio cofrestredig gan y gwasanaethau cymdeithasol.
Cofiwch, fe allai fod rhestr aros ar gyfer lleoedd mewn rhai cartrefi nyrsio. Os oes rhaid i chi symud ar frys, neu os ydych yn glaf mewn ysbyty, mae'n bosibl y bydd angen i chi ystyried dewisiadau eraill fel symud i gartref arall dros dro.
Os nad ydych chi'n derbyn gwasanaethau gofal cymdeithasol ar hyn o bryd, y cam cyntaf yw canfod a oes angen gofal arnoch mewn cartref gofal preswyl neu gartref nyrsio preswyI.
Os hoffech gael asesiad o'ch anghenion, ffoniwch a ni.
Gofal preswyl
Os penderfynir bod angen i chi symud i gartref gofal preswyl, bydd angen i ni gyfrifo faint y gallwch fforddio ei dalu.
Os gallwch dalu am eich ffïoedd gofal eich hun ac nad oes angen cymorth arnoch i wneud y trefniadau, gallwch fynd ati i drafod y gost yn uniongyrchol â'r cartref o'ch dewis. Fodd bynnag, mae talu am eich gofal preswyl eich hun yn ymrwymiad ariannol sylweddol ac mae'n bosibl y bydd angen cymorth arnoch i dalu ffïoedd yn y dyfodol.
Os oes angen cymorth arnoch i dalu ffïoedd y cartref gofal preswyl, byddwn yn gofyn i chi gwblhau asesiad ariannol.
Mae gwybodaeth fanylach am y ffordd yr ydym yn asesu taliadau ar gyfer gofal preswyl ar gael yn ein taflen Talu am ofal preswyl
Gofal nyrsio preswyl
Os asesir bod angen gofal nyrsio preswyl arnoch, gofynnir i chi dalu am elfen preswyl/llety eich gofal. Cyfrifir y tâl hwn yn seiliedig ar eich incwm.
Ni ofynnir i chi dalu am elfen nyrsio eich gofal - Bwrdd Iechyd Aneurin Bevan fydd yn talu am hyn.
Mae gwybodaeth fanylach am y ffordd yr ydym yn asesu taliadau ar gyfer yr elfen preswyl/llety o'ch ffïoedd ar gael yn ein taflen Talu am ofal preswyl.
Dogfennau
- Talu am ofal preswyl (yn agor mewn tab newydd)pdf file[445KB]
- Dewis Cartref Gofal (yn agor mewn tab newydd)pdf file[294KB]