Gwenwyn Bwyd

Pan fyddwch yn bwyta rhywbeth sydd wedi'i halogi â germau , mae’n achosi gwenwyn bwyd.

Gall hyn ddigwydd os yw bwyd:

heb ei goginio neu ei aildwymo’n drylwyr
heb ei storio’n gywir – er enghraifft, heb ei rewi na'i oeri
wedi cael ei adael allan yn rhy hir
yn cael ei drin gan rywun sy'n sâl neu heb olchi eu dwylo
yn cael ei fwyta ar ôl ei ddyddiad 'defnyddio erbyn'

Pwy sydd fwyaf mewn perygl?

Y bobl sydd fwyaf tebygol o ddioddef symptomau difrifol yw plant ifanc, menywod beichiog, pobl â chyflyrau iechyd fel canser, diabetes, clefyd yr afu a'r arennau ac ati, a phobl hŷn.

Gall imiwnedd y bobl yn y grwpiau hyn fod yn is, sy'n golygu ei bod yn anoddach iddynt ymladd bacteria a firysau.

Dylid cymryd gofal ychwanegol wrth baratoi, coginio a storio bwyd i chi'ch hun neu eraill yn y grwpiau hyn.

Sut i roi gwybod am fater hylendid neu ddiogelwch bwyd

Gallwch roi gwybod i ni am broblem sy’n ymwneud â bwyd mewn bwyty, siop fwyd, pryder am eitem a brynwyd neu gyda bwyd a archebwyd ar-lein, os yw’r busnes wedi'i leoli yn Nhorfaen. Bydd y tîm diogelwch bwyd yn ystyried y gŵyn ac yn penderfynu ar y ffordd fwyaf priodol o weithredu.

Beth allwch chi roi gwybod amdano

Gallwch roi gwybod os:

ydych chi’n amau gwenwyn bwyd
os oes rhywbeth na ddylai fod yn eich bwyd
os yw’r safle’n fudr
os oes dulliau gwael o ran hylendid dwylo
os oes dulliau gwael o ran trafod bwyd
os oes arwyddion amlwg o lwydni neu bydredd
os yw’r bwyd sy’n cael ei werthu, heibio ei ddyddiad defnyddio erbyn
os oes diffyg gwybodaeth neu wybodaeth anghywir am alergenau (yn agor mewn tab newydd)

Sut allwch chi leihau'r risg o wenwyn bwyd yn y cartref

Wrth ddilyn y cyngor ar hylendid bwyd a mathau eraill o gyngor, gall eich helpu i baratoi, coginio a storio bwyd yn ddiogel:

coginiwch y bwyd yn gywir (yn agor mewn tab newydd) trwy ddilyn y canllawiau o ran ar amser a thymheredd
oerwch eich bwyd dan 5 gradd (yn agor mewn tab newydd), bydd hyn yn arafu twf y bacteria yn sylweddol neu yn ei atal yn gyfan gwbl
glanhewch (yn agor mewn tab newydd) offer bwyd ac arwynebau yn drwyadl. Mae hyn yn helpu i atal bacteria a firysau niweidiol rhag lledaenu ar fwyd
rhaid osgoi croes-halogiad (yn agor mewn tab newydd) a allai arwain at facteria yn trosglwyddo o fwydydd amrwd i fwydydd parod i'w bwyta trwy bethau fel bagiau siopa y gellir eu hailddefnyddio, cyllyll a byrddau torri bwyd
Defnyddiwch fwyd a diod erbyn eu dyddiad 'defnyddio erbyn (yn agor mewn tab newydd)' ar y label, hyd yn oed os yw’n edrych yn iawn ac yn arogli’n iawn - gallai bwyta bwyd ar ôl y dyddiad hwn roi eich iechyd mewn perygl gan na allwch arogli na blasu bacteria sy'n eich gwneud chi'n sâl
mae hylendid personol da (yn agor mewn tab newydd) yn hanfodol pan fyddwch chi’n paratoi bwyd. Bydd hyn yn helpu i sicrhau nad yw bacteria y gallech fod wedi dod i gysylltiad ag ef, yn cael ei drosglwyddo i eraill yn eu bwyd.

Bacteria a firysau sy'n gallu achosi gwenwyn bwyd

Iechyd y Cyhoedd

01633 648009

public.health@torfaen.gov.uk