Mae arolygwyr Estyn wedi canmol safonau uchel yn ysgol gynradd gymunedol Blenheim Road ac ysgol gynradd Coed Eva.
Mae'r ysgolion, yng Nghwmbrân, a ddaeth yn ffederasiwn yn 2016, yn rhannu pennaeth gweithredol a chorff llywodraethu.
Mewn adroddiad a gyhoeddwyd yr wythnos hon, dywedodd yr arolygwyr fod y dull arweinyddiaeth unedig wedi arwain at safonau uchel yn y ddwy ysgol, yn enwedig i ddisgyblion ag anghenion dysgu ychwanegol.
Dywedodd yr adroddiad fod y cwricwlwm yn "eang, cytbwys a phwrpasol" a bod y disgyblion yn cael cyfleoedd i ddatblygu'n gymdeithasol diolch i gysylltiadau cryf â'r gymuned leol.
Aeth yr arolygwyr ymlaen hefyd i ganmol y berthynas rhwng y staff a’r disgyblion, gan ychwanegu bod " y ddarpariaeth ar gyfer lles disgyblion a theuluoedd yn y ddwy ysgol yn nodwedd ragorol".
Dywedodd Paul Keane, y Pennaeth Gweithredol: "Rydym wrth ein bodd bod canlyniadau'r arolygiadau yn rhoi sbardun i'n dwy ysgol yn ein cenhadaeth i barhau i newid ein cymuned a'n gwlad er gwell.
"Mae ein plant, ein teuluoedd, ein staff a'r rhan unigryw hon o Gymru yma yng Nghwmbrân yn haeddu'r gorau. Ein braint yw eu gwasanaethu, ac adlewyrchu'r balchder aruthrol yr ydym i gyd yn ei deimlo yn y gymuned hon ac yn ein dysgu."
Yn 2023, dyfarnwyd gwobr Calon y Gymuned gan y Foundation of Community Engagement i Ffederasiwn Ysgol Gynradd Gymunedol Blenheim Road ac Ysgol Gynradd Coed Efa. Mae Foundation of Community Engagement yn elusen sy’n cefnogi ysgolion i feithrin partneriaethau effeithiol gyda rhieni a gofalwyr.
Dywedodd y Cynghorydd Richard Clark, Aelod Gweithredol dros Blant, Teuluoedd ac Addysg: "Hoffwn longyfarch tîm arweinyddiaeth weithredol y ffederasiwn a'r ddau Bennaeth am eu dull cydweithredol, sy'n helpu disgyblion a theuluoedd i ffynnu."
Cynhaliwyd yr arolygiadau ym mis Tachwedd. Argymhellodd yr adroddiadau bod y ddwy ysgol yn gwella sgiliau ysgrifennu a rhifedd disgyblion.
Cynghorwyd Ysgol Gynradd Gymunedol Blenheim Road i fynd i'r afael ag anghysondebau o ran addysgu ac asesu i sicrhau bod disgyblion yn cael mwy o berchnogaeth o'u dysgu. Cynghorwyd Ysgol Gynradd Coed Eva i wella ansawdd a chysondeb yr adborth gan y disgyblion.
Darllen adroddiad Estyn ar gyfer Ysgol Gynradd Gymunedol Blenheim Road (yn agor mewn tab newydd)
Darllen adroddiad Estyn ar gyfer Ysgol Gynradd Coed Eva (yn agor mewn tab newydd)