Bydd £50,000 gan y Loteri Genedlaethol a Llywodraeth Cymru'n helpu i ofalu am beillwyr yn Nhorfaen a Blaenau Gwent

Wedi ei bostio ar Dydd Iau 15 Hydref 2020

Ymylon ffyrdd yn Nhorfaen a Blaenau Gwent i elwa o Gronfa Dreftadaeth y Loteri Genedlaethol a Llywodraeth Cymru.

Yn 2014 cytunodd Cyngor Torfaen i gyflwyno nifer o fesurau ymarferol i annog nifer y peillwyr yn Nhorfaen, gan gynnwys adolygiad o reolaeth glaswelltiroedd i ganiatáu llai o dorri gwair mewn rai mannau ar ymylon ffyrdd, llethrau a mannau o barciau nad ydyn nhw’n cael eu defnyddio’n rheolaidd ar gyfer chwarae. Mae’r dull yma’n hanfodol er mwyn annog amrywiaeth o flodau sy’n cefnogi peillwyr.

Bydd yr arian newydd yn galluogi’r Cyngor i brynu torrwr gwair ‘torri a chasglu’ newydd, a all gael ei ddefnyddio ym Mlaenau Gwent hefyd, i newid y ffordd y mae glaswelltir yn cael ei reoli i ofalu am wenyn, gloÿnnod byw, adar a bywyd gwyllt lleol arall ac i helpu eu gwarchod.

Mae’r prosiect gyda’r cyntaf i gael cefnogaeth gan y rhaglen grant newydd, Lleoedd Lleol ar gyfer Natur, gyda’r bwriad o annog a chefnogi prosiectau cymunedol i adfer a gwella’r amgylchedd naturiol yn lleol.

Dywedodd y Cynghorydd Mandy Owen, aelod gweithredol Cyngor Bwrdeistref Sirol Torfaen dros yr amgylchedd: “Bydd defnyddio’r peiriant newydd y golygu bod y cyngor yn gallu cyflawni ymrwymiadau gan ddefnyddio’i gyfarpar ei hun ble dewiswyd mannau gwyrdd dethol i’w rheoli mewn ffordd wahanol, a bydd trigolion  yn dal i weld blodau gwyllt yn cymryd lle ymylon ffyrdd ffurfiol, wedi eu torri'r gwanwyn nesaf.

“Bydd y math arbennig yma o beiriant torri gwair yn dod â newid gweladwy i wedd ein mannau gwyrdd gan y bydd mwy o flodau gwyllt yn debyg o allu tyfu.  Mae blodau gwyllt yn rhoi’r amgylchedd perffaith i beillwyr a bywyd gwyllt arall ffynnu, sy’n newyddion da i bawb.  Gwelsom rhai o’r buddion yma eleni, yn ystod y cyfnod clo ac ymgyrch Facebook gan bobl leol a oedd eisiau llai o dorri gwair fel y gall blodau gwyllt ffynnu.

“Mae edrych ar ôl gwenyn a phryfed eraill mor bwysig i iechyd y blaned gan fod ein hecosystemau a chnydau’n dibynnu arnyn nhw, ond mae’n amlwg bod gwenyn o dan fygythiad o golli eu cynefin naturiol.

“Mae’r grant yma o’r Loteri Genedlaethol yn golygu ein bod ni fel cyngor yn gallu cyfrannu at wneud yn siŵr fod croeso i wenyn a phryfed pwysig eraill a bywyd gwyllt, gydag ymylon ffyrdd lliwgar a hardd ar yr un pryd. Mae’n llwyddiant pob ffordd.”

Bydd Cronfa Cyfalaf Lleoedd Lleol ar gyfer Natur yn mynd tan fis Mawrth 2021, ac mae’n dal i dderbyn ceisiadau tan fis Hydref. Bydd grantiau’n amrywio rhwng £3,000 a £100,000, gyda chyfanswm o £2.3 miliwn yn y gronfa . Mae’r Gronfa’n cynnwys £2.1 miliwn o Lywodraeth Cymru a £345k gan Gronfa Treftadaeth y Loteri Fawr.

Dywedodd Andrew White, Cyfarwyddwr Cronfa Treftadaeth y Loteri Fawr yng Nghymru: “Rydym yn hynod o falch o fod yn cefnogi’r prosiect anhygoel yma i Dorfaen a Blaenau Gwent, a fydd yn helpu i adfywio a gwella mannau yn yr awyr agored yn ogystal â chreu rhai newydd sbon.

“Mae’r amgylchedd naturiol yn un o’n hasedau gorau ac yn rhan o’n treftadaeth, ond mae e o dan fygythiad. Bydd yr arian yma gan Lywodraeth Cymru a’r Loteri yn gweithio’n galed i sicrhau bod ein treftadaeth naturiol yn cael ei gwarchod. Bydd yn helpu pobl i ailgysylltu â’r byd naturiol ar eu stepen drws yn ogystal â gwarchod yr amgylchedd hwnnw am flynyddoedd i ddod.

“Mae Cronfa Treftadaeth y Loteri wedi nodi natur a thirweddau fel blaenoriaeth yn ein Fframwaith Ariannu Strategol, gan ein bod ni’n credu bod edrych ar ôl natur a helpu pobl i ddeall pwysigrwydd hyn yn bwysicach nag erioed.

“Gyda COVID-19, mae pobl yn sylweddoli yn fwy nag erioed gwerth mannau awyr agored dymunol i ymlacio, i’w mwynhau ac i ymarfer corff ynddyn nhw, ac mae nifer wedi cael cyfle i werthfawrogi pwysigrwydd amgylchedd naturiol Cymru i’n lles.

“Rwy’n edrych ymlaen at gael rhagor o geisiadau ar gyfer cynllun Lleoedd Lleol ar gyfer Natur o nawr tan y dyddiad cau fis Hydref, ac at gefnogi nifer o brosiectau newydd yn y frwydr yn erbyn newid yn yr hinsawdd.”

Dywedodd Lesley Griffiths, Gweinidog yr Amgylchedd, Ynni a Materion Gwledig: “Rydym wedi gweld mwy o werthfawrogiad o natur yn ystod y pandemig a’r ffordd y mae’n sail i’n hiechyd, economi a’n lles ehangach.

“Mae Llywodraeth Cymru wedi ymrwymo i atal a gwyrdroi’r dirywiad mewn natur a gwneud yn siŵr fod pawb yng Nghymru’n gallu mwynhau natur o’u stepen drws, ac mae cynllun Lleoedd Lleol ar gyfer Natur yn adlewyrchu penderfyniad sefydliadau cymunedau yng Nghymru i wneud mwy dros natur, hyd yn oed yn yr amserau anodd yma.

“Bydd creu gofod newydd i natur trwy’r cynllun yma yn cynnig cyfleoedd i gymunedau ddod ynghyd, i gael eu hysbrydoli a chyflymu’r newidiadau trawsnewidiol y mae eu hangen yn ein heconomi a’n cymdeithas i ymateb i’r argyfwng hinsawdd ac atal a gwyrdroi’r dirywiad mewn bioamrywiaeth.”

Am ymholiadau am Gronfa Cyfalaf Lleoedd Lleol ar gyfer Natur a manylion ar sut i wneud cais, cysylltwch â natur@heritagefund.org.uk  neu ewch i https://www.heritagefund.org.uk .

Diwygiwyd Diwethaf: 26/02/2022 Nôl i’r Brig