Newidiadau i’r ffyrdd y bydd ysgolion yn gweithredu o fis Medi 2021

Bydd y ffordd y mae ysgolion yn gweithredu yn newid eto o fis Medi 2021, wrth i Lywodraeth Cymru lacio llawer o'r rheolaethau a oedd yn angenrheidiol i frwydro yn erbyn pandemig Coronafirws.

Mae’r adran ‘Cwestiwn ac Ateb’ canlynol yn tynnu sylw at y prif newidiadau:

Pam mae'r ffordd y mae ysgolion yn gweithredu yn mynd i newid eto?

Mae Llywodraeth Cymru yn hyderus y bydd y camau i llacio bellach yn bosibl oherwydd y cynnydd sy'n parhau i gael ei wneud wrth gyflwyno'r rhaglen frechu, a fydd yn ceisio sicrhau y cynigwyd y ddau frechiad i bawb sy'n gweithio yn ein system addysg erbyn diwedd mis Medi, gan gynyddu'r frwydr yn erbyn y firws.

A fydd ysgolion yn lleoedd diogel?

Bydd ysgolion yn parhau i ddilyn y system sylfaenol o reolaethau ar gyfer rheoli heintiau, a sefydlwyd gan Iechyd Cyhoeddus Cymru. Bydd y rheolaethau hyn yn lleihau'r risgiau sydd ynghlwm â lledaenu'r firws, ac yn adlewyrchu'r rheini yn y boblogaeth ehangach. Maent yn cynnwys:

  • gofyniad bod pobl yn aros gartref ac yn hunan ynysu os:
    • oes ganddyn nhw symptomau COVID-19, p’un a ydynt yn teimlo’n sâl ai peidio
    • os ydynt wedi cael prawf positif, hyd yn oed os ydynt yn asymptomatig
    • wedi cael cyngor gan Profi, Olrhain, Diogelu, GIG Cymru i wneud hynny
  • hylendid dwylo a hylendid anadlol da ymhlith dysgwyr a staff
  • mesurau awyru priodol ar safle'r ysgol a glanhau'n rheolaidd
  • mynd ati i weithio gyda Phrofi Olrhain a Diogelu

A fydd ysgolion yn dychwelyd i'w horiau arferol?

Byddant. Ni fydd angen amserau dechrau a gorffen gwahanol mwyach, ac ni fydd angen i ysgolion gau yn gynnar ar gyfer Cynllunio, Paratoi ac Asesu (CPA). Bydd ysgolion yn atgoffa eu rhieni a'u dysgwyr o'r oriau arferol ar gyfer y flwyddyn academaidd newydd.

A fydd y rheolau ar gadw pellter cymdeithasol dal i fod yn berthnasol?

Daeth y gofyniad cyfreithiol o ran cadw pellter cymdeithasol yng Nghymru i ben ar 7 Awst 2021. Mae lleihau rhyngweithio agos rhwng dysgwyr, dysgwyr a staff, a rhwng aelodau staff dal i fod yn bwysig a bydd ysgolion yn cyfyngu ar hyn lle bo hynny’n bosibl. Bydd ysgolion hefyd yn annog cadw pellter cymdeithasol mewn mannau cymunedol y tu allan i’r ystafell ddosbarth, fel coridorau, ond efallai na fydd hyn yn bosibl gyda phlant ifanc a’r rheini sydd angen cymorth un i un.

A fydd yn rhaid i bobl wisgo gorchuddion wyneb ar safleoedd ysgol?

Newidiodd y gofyniad i bobl wisgo gorchuddion wyneb yng Nghymru ar 7 Awst 2021. Erbyn hyn, yn y mwyafrif o fannau cyhoeddus ac ar drafnidiaeth gyhoeddus yn unig y mae angen masgiau. Nid yw Llywodraeth Cymru bellach yn argymell staff neu ddysgwyr ysgolion uwchradd i ddefnyddio gorchuddion wyneb yn yr ystafell ddosbarth yn rheolaidd ond maent yn cynghori y gallai ysgolion a lleoliadau ddymuno eu hannog i'w gwisgo mewn ardaloedd lle mae'n debygol y bydd mwy o gymysgu cymdeithasol, ee mewn mannau cymunedol. Bydd pob ysgol yn ystyried hyn wrth adolygu'u hasesiad risg Coronafirws ac yn sicrhau bod dysgwyr, staff ac ymwelwyr yn cael gwybod am y disgwyliadau ar eu gwefan. Caniateir i unrhyw un sy'n dymuno gwisgo mwgwd wneud hynny, waeth beth yw disgwyliadau ysgol.

A fydd yn rhaid i ddysgwyr wisgo gorchuddion wyneb ar drafnidiaeth o'r cartref i'r ysgol?

Bydd disgwyl i ddysgwyr dros 11 oed wisgo gorchuddion wyneb ar drafnidiaeth gyhoeddus ac ar drafnidiaeth arall sy’n eu cludo o’r cartref i’r ysgol.

A fydd plant / pobl ifanc yn dal i gael eu hanfon adref i hunan ynysu os oes achos positif o Coronafirws yn eu dosbarth/blwyddyn?

Mae Llywodraeth Cymru yn cydnabod, er bod hwn wedi bod yn arf pwysig wrth ymladd y firws hyd yma, mae wedi aflonyddu'n fawr iawn ar addysg plant. O fis Medi ymlaen mi fydd y system Profi, Olrhain, Diogelu yn edrych ar gysylltiadau agos y dysgwyr sydd wedi profi'n bositif yn hytrach na dosbarthiadau/blynyddoedd cyfan. Gofynnir i gysylltiadau agos wneud prawf a byddant yn cael dychwelyd i’r ysgol oni bai eu bod yn profi’n bositif am Coronafirws. 

A fydd effaith y llacio yn cael ei monitro'n agos?

Mae'r rhain yn newidiadau sylweddol a bydd eu heffaith yn cael eu monitro'n lleol gan ein  gwasanaeth Profi, Olrhain a Diogelu lleol, yn ogystal ag yn genedlaethol gan Lywodraeth Cymru i sicrhau eu bod yn parhau i fod yn briodol. Ni all neb ddiystyru y gallai fod angen gwrthdroi rhai ohonynt yn y dyfodol, ond gobeithiwn nad dyna fydd yr achos.

A fydd ysgolion yn dal i weithredu systemau unffordd i bobl eu dilyn?

Bydd ysgolion yn adolygu eu trefniadau cyfredol yn unigol i bobl sy'n symud o amgylch eu safleoedd, ac yn cyfleu hynny i ddysgwyr ac ymwelwyr ar ddechrau'r tymor. Bydd y trefniadau'n amrywio rhwng safleoedd.

A fydd clybiau brecwast a chlybiau ar ôl ysgol ar gael o ddechrau'r flwyddyn ysgol?

Bydd Clybiau Brecwast ar gael a bydd ysgolion yn adolygu eu darpariaeth clybiau ar ôl ysgol yng ngoleuni'r llacio sy'n mynd rhagddo gan Lywodraeth Cymru. Byddant yn cyfathrebu'n uniongyrchol â rhieni wrth i'r ddarpariaeth a gafodd ei hatal dros dro, ail-ddechrau.

A fydd staff a dysgwyr yn dal i ddefnyddio Profion Llif Ochrol o fis Medi?

Bydd staff a dysgwyr yn cael eu hannog i barhau i wneud profion cyn iddynt ddychwelyd i’r ysgol ym mis Medi. Gall pawb barhau i’w gwneud yn wirfoddol ar ôl hynny. Mae pecynnau prawf ar gael gan y cyfleusterau profi cymunedol neu ar-lein (www.gov.uk/order-coronavirus-rapid-lateral-flow-tests), ond y pwyslais mewn ysgolion fydd gweithio gyda Phrofi, Olrhain Diogelu i annog y rheini sydd wedi dod i gysylltiad ag achosion positif o Coronafirws, i gael prawf.

Cludiant Cartref i’r Ysgol

Mae'r Cyngor wedi ailddechrau ei wasanaethau cludiant ysgol pwrpasol er y gallai fod rhai newidiadau. Darperir y wybodaeth ganlynol i sicrhau ein bod yn atal lledaeniad Coronafirws ac yn cadw pawb yn ddiogel.

Newidiadau i'r Gwasanaethau / Cymorth sydd ar Gael

Mae manylion y newidiadau i'r gwasanaeth a'r gefnogaeth sydd ar gael i'w gweld yma: